BAKIM YÖNETİM TRENDLERİ VE OTONOM BAKIM YÖNETİMİ

Her sanayi devrimi teknolojik ve sosyoekonomik yaşamda değişikliklere neden olur. Bu teknolojik değişimlere Bakım Yönetimi de dahildir. Ekipman bakımına yönelik yaklaşım, sanayi devrimleri boyunca tepkiselden öngörüye doğru değişti. Artık firmalar ekipmanlarını bozulduğunda tamir etmek yerine, arızaları oluşmadan öngörerek arızalardan kaynaklanan riskleri ve maliyetleri minimize etmeyi hedeflemektedir.

 

  1. Tepkisel Bakım

Ekipman arızalandıktan sonra, arızalanmış ekipmanı normal çalışma koşullarına geri döndürmek amacıyla yapılmaktadır.

Bu modelin avantajı başlangıç maliyeti ve planlama gerektirmemesidir. Ancak; öngörülmeyen arızalar, daha kısa ekipman ömrüne, güvenlik sorunlarına, verimsiz zaman kullanımına, yüksek bakım maliyetlerine, hizmet kalitesinde düşüşe ve toplu ürün/üretim kayıplarına sebep olarak çok daha maliyetli sonuçlara sebep verebilmektedir.

 

  1. Önleyici Bakım

Önleyici bakım; Kontrol yoluyla ekipmanın ömrünü yeterli düzeye çıkarmak veya arızayı önlemek amacıyla, belirli bir zaman çizelgesine dayalı bakım yöntemi olarak ifade edilebilir.

Araştırmalara göre periyodik döngülerde 100 ekipmana bakım yapıldığı takdirde, bakım ihtiyacı bulunmayan 92 ekipmana da bakım yapıldığı için kabul edilemeyecek seviyelerde maliyet oluşmaktadır.

Önleyici bakım, daha az arıza olasılığı ve daha az kesinti süresi getirse de düzenli ikame yedek parça maliyeti oluşturur ve bakım için planlı kesinti süresinde de artışa sebep olur.

 

  1. Kestirimci Bakım

Kestirimci bakım, var olan en gelişmiş bakım yöntemidir. Cihazlardaki arızaların oluşmadan tespit edilerek engellenmesi amacıyla cihaz davranış desenlerinin ve durumunun analizinin yapılmasını kapsar.

Bu teknolojideki kilit nokta, büyük veri analitiği ve yapay zeka ile cihaz davranış deseni ve cihazdaki anomalilerin çıkarımının yapılmasıdır.

Cihazların gerçek zamanlı izlenmesi, harici verilerin takibi ve regrasyon analizi gibi alarm tabanlı öngörü tekniklerini içerir.

Kestirimci bakımın kullanımından kaynaklanan tasarruflar şunlardır(Bloch, H. P., ve Geitner, F. K. 1997);

  • Yatırımın geri dönüşü: 10 kat
  • Bakım maliyetlerinde azalma: %25 – %30
  • Sorun Giderme: %70 – %75
  • Arıza süresinin azaltılması: %35 – %45
  • Artan üretim: %20 – %25

 

Bakım Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Bu 3 bakım yöntemini bir durum üzerinden inceleyecek olursak;

Bir süpermarket zincirinin çeşitli bölgelerdeki farklı mağazalarında et ve süt ürünlerini koruduğu toplamda 10.000 adet ticari soğutucu dolabı bulunduğunu varsayalım. 10.000 dolaptan yaklaşık 800 tanesi beklenmedik bir zamanda bozulacaktır.

Tepkisel bakım modelinde dolaplara sadece bozulduğunda müdahale edilecektir. Arızaların %46’sı çalışanlar tarafından zamanında fark edilemeyecektir(Annual American Control Conference 2018). Dolabın bozulmasının anlaşılması ve tekrardan çalışır hale getirme süresi göz önüne alındığında dolap içerisinde bulunan ürünlerin kaybı, hizmet kesintisi ve hizmet kalitesinde düşüş ile sonuçlanacaktır.

Önleyici bakım yönteminde ise 10.000 dolabın tamamına bakım yapılmasıyla, bakım ihtiyacı bulunmayan 9.200 dolaba da bakım yapılacaktır. Bu sebeple gereksiz işgücü maliyeti, yedek parça maliyeti ve hizmet kesintisi süresinde artış yaşanacaktır.

Kestirimci bakım yönteminde ise bakım ihtiyacı bulunan 800 dolap, henüz arızalanmadan tespit edilerek bakımları gerçekleştirilecektir. Bu sayede ürün kaybı, gereksiz işgücü kaybı ve yedek parça kaybı engellenerek maliyetlerde düşüş, hizmet kalitesinde ise artış sağlanacaktır.